Galstenen (cholelithiasis)

Er komt een 42 jarige stevige vrouw bij de dokter.

Zij heeft ondertussen al een aantal keren zaterdagnacht een soort aanval gehad. Alsof ze kramp heeft in haar bovenbuik. Ze heeft de dokterspost zaterdagnacht hiervoor gebeld en die adviseerden haar om paracetamol te slikken. Als het daarna nog niet overging, kon ze hen terugbellen. De aanval ging inderdaad over. 

De aanvallen komen meestal na het drinken van wat glazen rode wijn en lekkere hapjes eten op de zaterdagavond. Zij denkt dat het hiermee te maken zou kunnen hebben.

Anatomie / Fysiologie

Gal(sap) is een product uit de lever, een spijsverteringssap, en is noodzakelijk voor de ontleding van voeding en het opneembaar maken van vetten. De hoeveelheid gal is afhankelijk van de soort en hoeveelheid voeding die wordt gegeten. De gal bestaat uit galzuren, -kleurstoffen, lecithine, cholesterine, vetzuren, mineralen en glucuronzuren (voor de ontgifting). Gal gaat van de lever naar de galblaas. De galblaas is een peervormige zak, een reservoir, aan de onderzijde van de lever. De wand is van gladde spieren en de binnenwand is een slijmvlies. In de galblaas wordt het gal ingedikt doordat vocht en zouten uit de gal worden gehaald. De ingedikte gal wordt op voorraad gehouden. Door hormonale aansturing wordt de gal naar de twaalfvingerige darm geperst zodra voeding uit de maag naar de twaalfvingerige darm komt.

Een galsteen is een opeenhoping van kristallen (meestal cholesterol). Normaliter kan cholesterol worden opgelost in gal (niet in water). Door de inmenging van gal, worden de vetten in water oplosbaar en kunnen zo door de darm worden opgenomen. Is er te veel ophoping van cholesterol, dan kristalliseert  het is het niet meer oplosbaar. Een galsteen bestaat uit calciumzouten en bilirubine.
Een galsteen kan in de galblaas zelf zitten, maar ze kunnen ook in de galwegen zitten, waardoor ze afsluiting kunnen veroorzaken en waardoor een normale galstroom wordt belemmerd.

Oorzaak

De leeftijd (ouderdom), maar ook overgewicht en het eetpatroon zijn oorzaken. Bij vrouwen komt het vaker voor dan bij mannen. Hoge cholesterolwaarden zijn eveneens een oorzaak en er zijn ook familiaire oorzaken te vinden.
Andere (spreekwoordelijk) kan ook zijn: het niet spuwen van je gal.

Symptomen

Galstenen hoeven geen symptomen te geven. Dit zijn de “stille of zwijgende” galstenen.
Galstenen die de galstroom belemmeren geven pijn, misselijkheid en braken als symptoom.
Als een galsteen de galblaas of de galwegen afsluit, dan kunnen bacteriën een infectie veroorzaken en soms ook abcessen in de lever. Deze infecties geven vaak koorts, koude rillingen en geelzucht. Hierbij moet voorkomen worden dat de bacteriën in de bloedbaan terecht komen.
Zit de steen bij de uitgang van de galblaas of galblaasbuis, dan kan dit galsteenkolieken veroorzaken. Dit gebeurt meestal ’s nachts. Dit geef een aanhoudende krampachtige pijn in de bovenbuik. Meestal rechts onder de ribben en deze pijn kan van een half uur tot een halve dag blijven.
Bij langdurige afsluiting kan de galblaas ontstoken raken. De pijn blijft dan en straalt uit naar de rechter schouder.
Als er een steen in de alvleesklierbuis zit, dan kan de alvleesklier ontstoken raken.
Ook kan soms door schuren de wand van de galblaas open gaan en komen de galstenen in de dunne darm terecht. Ook deze kan hierdoor afsluiten (meestal bij ouderen).

Diagnose

Via bloedonderzoek kan bij een acute aanval de verhoogde waarde van de witte bloedcellen worden gemeten. Bij afsluiting zijn de leverfunctiewaardes afwijkend.
Een echografie wordt gedaan om galstenen in de galblaas of in de galwegen op te sporen.

Verder kan met een Endoscopische Retrograde Cholangiopancreatografie (ERCP), CT (computertomografie), cholescintigrafie (HIDA-scan) of MRI (magnetische kernspinresonantie) galstenen worden gediagnosticeerd.

Behandeling

Regulier

“stille/zwijgende” galstenen worden niet behandeld. Het dieet aanpassen door minder vet te eten.
Bij acute kolieken worden pijn bestrijdende middelen voorgeschreven.

Zitten de galstenen in de galblaas, dan kan de galblaas worden verwijderd (cholecystectomie). Dit vindt plaats via een kijkoperatie (laparoscopie).
Het is mogelijk om de galstenen door ursodeoxycholzuur (=galzuur) op te lossen. Gedurende 6 maanden tot 2 jaar wordt dit zuur dagelijks ingenomen totdat de stenen zijn opgelost in de galblaas.
Zitten de galstenen in de galwegen dan kunnen deze via een ERCP of operatief worden verwijderd. Bij de ERCP wordt via de mond, slokdarm en maag een kijkbuis in de twaalfvingerige darm gebracht. Via een katheter wordt contrastmiddel in de galwegen gespoten en door middel van röntgenfoto’s worden de galstenen opgespoord. Het onderste gedeelte van de galbuis wordt ingesneden bij de twaalfvingerige darm. De stenen verdwijnen vanzelf richting de twaalfvingerige darm of ze worden via de endoscoop verwijderd.

Gal afdrijvende middelen (cholokinetica en cholereticum (galzuren))

Natuurgeneeskundig

De natuurkundige richt zich op het genezen van de verstoring van de lever, het beschermen van de lever en het bestrijden van de veroorzaker van afsluitingen en krampen.

Een pakking (hete) met hooibloemen en haverstro wordt op de lever- en galstreek neergelegd. 

Bij rillingen tijdens de aanval, kruiken op de voeten.
Vasten en thee drinken van alsem, pepermunt en duizendblad.

De galstenen kunnen met een oliekuur worden bestreden. Koud geslagen notenolie ’s morgens op de nuchtere maag en vervolgens een half uur op de rechter zijde liggen. De voeten dienen hoger te liggen dan het bovenlichaam. In plaats van de notenolie kan ook plantensap van rammenas of paardenbloem worden gedronken.

Maak een thee van  ereprijs, gundram, gekneusde jeneverbessen, paardenstaart en rozenbottels. Eén eetlepel met een halve liter warm water en 2 minuten koken.

Karlsbaderzout (laxeermiddel), bevordert ook de afvoer van de gal uit de galblaas en de galwegen.
Lever- en galspoeling, c.q. – reiniging.
Twee dagelijks een appelazijnoplossing in water drinken. De galstenen kunnen hierdoor zachter worden.

Voeding

 

Artisjok (extract)

Vermijd gebakken eten, koolsoorten, vet, koffie en alcohol.

Homeopathie

Natrium phosphoricum D6 (misselijk gevoel) 10 dagen 2x/dag 1 dosis

Natrium sulfuricum D6 (gal overgeven) 10 dagen 2x/dag 1 dosis.

Aromatherapie

De etherische oliën grapefruit, jeneverbes, rozemarijn vermengen met een basisolie en als massage olie gebruiken of de etherische oliën oplossen in een warm bad.

Voedingssupplementen / orthomoleculair

Glutathion (als zuiveringsmiddel)

Traditionele Chinese Geneeswijze

Acupunctuur, auriculo, shiatsu massage

Kruiden

Brandnetel, duizendguldenkruid, grote klis, paardenbloem, schildpadbloem. 3x/dag een kopje van 1 t.l.

 

Preventie

Let op uw voeding en let op uw gewicht.