Pijnklachten aan nek en schouder

Er komt een 35 jarige vrouw bij de dokter. Zij heeft de laatste tijd erg veel last van haar schouder en nek. Soms heeft ze ook hoofdpijn. Ze kan zich niet herinneren dat ze haar schouders of nek extreem heeft belast. Het voelt alsof de spieren heel erg gespannen staan.
Door de week overdag zit ze op haar werk. Ze heeft een administratieve functie en zit veel aan een bureau. Ze doet haar werk vooral op een computer. Als ze ’s avonds thuis komt, gaat ze na het eten televisie kijken. Ook vindt zij het leuk om spelletjes te spelen op de tablet. Verder probeert ze ’s avonds contact te houden met haar sociale netwerk via haar mobiele telefoon.
Sporten zit er op dit moment niet in, want ze is moeder van jonge kinderen en kan deze niet alleen thuis laten.

Anatomie / Fysiologie

Mevrouw heeft erg veel spanning opgelopen op haar spieren in haar rug, nek en schouders. De houding waarin zij dagelijks langdurig zit, zorgt voor deze spanning. 

Spieren die zich langdurig in een gespannen, statische (dezelfde) houding bevinden, hebben een verminderde doorbloeding. Langdurig in dezelfde houding geeft uiteindelijk een voorkeurshouding en zorgt voor een verandering in de bewegingsmogelijkheid. Door zwaartekracht op de schouders, wordt de houding steeds meer naar voren gebogen. Een grotere kromming van de rug naar voren. De spieren passen zich hierop aan.
Ook al denk je dat je een spier niet actief gebruikt, er blijft toch altijd een bepaalde (rust)spanning staan op de spier. Deze rustspanning varieert. Hoe hoger de rustspanning (basisspanning) van een spier, des te meer wordt de doorbloeding tegengewerkt. Een aangespannen  spier produceert meer afvalstoffen. Is dit kortdurend, dan is er niets aan de hand. Vindt dit echter vaak plaats, dan geeft dit uiteindelijk een chronisch verhoogde basisspanning. Pijnklachten en vermoeidheid worden ervaren en het herstel wordt tegengewerkt.
Twee eiwitten, actine en myosine, zorgen voor de lengte van de spier. Doordat de eiwitten in elkaar haken, krijg je een korte, dikke en harde spier. De hersenen geven een seintje hiervoor. Hier is energie voor nodig en er mogen niet te veel afvalstoffen in de spier zitten.
Het ontspannen van een spier gebeurt door het losmaken van de in elkaar gehaakte eiwitten. Ook dit kost energie en kan alleen goed gebeuren als er voldoende doorbloeding aanwezig is.
Spieren die minder gebruikt worden bevatten uiteindelijk minder kleine bloedvaatjes en op den duur neemt de hoeveelheid eiwit af (dus ook de bewegingsmogelijkheid).
Hoe de spier zich gedraagt, wordt beïnvloed door zowel fysieke, psychologische als emotionele factoren.
De brandstoffen (energie) van een spier zijn suikers en vetten. Suikers hebben hun opslag in de spiervezel. De vetten komen naar de spier via de bloedbaan. Samen met zuurstof zorgen de brandstoffen er voor dat de spiereiwitten actine en myosine in elkaar kunnen haken en weer los komen. Is er zuurstoftekort door het constant aanspannen van een spier, dan gaat deze spier over op melkzuurvorming. Dit veroorzaakt de uiteindelijke spierpijn.

Symptomen en diagnose

Pijn op bepaalde plekken in de spieren van de schouder en de nek. Af en toe hoofdpijn. Stijf gevoel en minder bewegingsmogelijkheid van de nek en schouder. Palpatie (druk) op de aanhechtingsplaatsen is gevoelig, c.q. pijnlijk.
Door middel van lengtespiertesten van de schouderspieren wordt de diagnose gesteld:

  • In ruglig met gebogen knieën, de armen langs het lichaam, de armen worden boven het lichaam langs het hoofd geheven tot ze op de bank liggen. Bij een verkorte spier, kunnen de armen niet op de bank komen.
  • In ruglig met gebogen knieën, alleen de armen op schouderhoogte. Ze zijn gebogen in 90 ° in de elleboog (handen naar beneden). De onderarm ligt evenwijdig aan het lichaam. Nu worden eveneens de armen in deze houding boven het hoofd geheven. Normale beweging is 90°. Terug vanuit deze positie is een normale bewegingsuitslag 70°.
  • De 3e test is de handen achter de schouder pakken, 1 hand over de schouder en de andere onder de schouder door.
  • De 4e test beide handen bovenlangs naar de onderzijde van de nek bewegen (ellebogen staan dan omhoog).

Houdingsgerelateerde spierklachten is de diagnose van de arts.
Verhoogde tonus (spanning) in de monnikskapspier (M. trapezius), de grote en kleine ruitvormige spieren (M. Rhomboïdeus minor en mayor), de schouderbladheffer (M. Levator Scapulae), de doornspier (M. Supraspinatus), de brede rugspier (M. latissimus dorsi).

Behandeling / Herstel / Preventie

Bij werk aan een bureau of veel computerwerk is het belangrijk dat zij op haar houding let. Als zij op een beeldscherm moet kijken, moet de blik recht naar voren zijn. De ogen zitten dan ongeveer op de bovenrand van het beeldscherm. Daarnaast is een actieve zithouding (niet in elkaar gezakt) erg belangrijk, waarbij de schouders ontspannen naar beneden hangen. Een ergonoom kan kijken of de werkplek in orde is.
Ook zal het zittende werk regelmatig onderbroken moeten worden met een korte wandeling of andere beweging. Bij het zitten moet ook regelmatig bewust aan de houding worden gedacht. Sta regelmatig op om iets te drinken te halen, het liefst water. Voldoende vocht is namelijk eveneens noodzakelijk om de opgebouwde afvalstoffen af te voeren.

Ook met de ademhaling kan men de spieren proberen meer te ontspannen. Haal eens diep adem en adem 2x zo lang helemaal uit. Let daarbij op je spieren, of ze (nog kunnen) ontspannen. Er zijn allerlei vormen van yoga die dergelijke klachten kunnen voorkomen.

Thuisgekomen kun je een lekker warm kersenpit kussen op je schouders leggen. Of neem een lekker warm bad. Ook regelmatige massages kunnen je helpen om minder gespannen te blijven.

Zeker als je een zittend beroep hebt, is het noodzakelijk dat je daarbuiten aan lichaamsbeweging doet, zowel kracht- als conditietraining. Hierdoor onderhoud je je spieren en zorg je er voor dat ze minder snel in volume afnemen.
Ze kan oefeningen doen om haar spieren te trainen en te ontspannen.

  • Langzaam nee schudden met het hoofd
  • Met het oor richting de schouder bewegen (zonder de schouder omhoog te trekken) 
  • Op de rug liggen met de handen naast het hoofd en een vlakke onderrug. Vervolgens het hoofd naar achteren drukken (kin op de borst)
  • In zit, de handen op de zitting van de stoel naast je billen en jezelf omhoog drukken (billen van de zitting).

Liggend moet er gelet worden op een goed hoofdkussen, zodat het hoofd niet te ver achterover buigt. 

 

Behandeling van een dergelijke klacht zal altijd gericht zijn op ontspanning van de spieren. Dit kan door middel van massage, rekking en warmte.  Verder kan de houding ook tijdelijk gecorrigeerd worden met medische tape (rekbare tape) of met een korset. De nek kan tijdelijk (2 à 3 dagen maximaal) worden ondersteunt met een nekkraag. U kunt zelf een nekkraag maken door een handdoek in de lengte te vouwen tot de juiste breedte. Vervolgens stevig om de hals wikkelen en vastzetten met een stukje tape. Steviger maken van de kraag kan door een stukje karton in de handdoek mee te vouwen.